مراحل رشد خانواده

مراحل رشد خانواده

همان طور که برای انسان مراحل رشدی در نظر گرفته می شود، در مورد خانواده نیز مراحلی لحاظ می شود.

خانواده در مسیر رشدی خود هفت مرحله را پشت سر می گذارد.

در هر مرحله زوج دچار چالش و مسائل خاص آن مرحله می شوند و می‌بایست مهارت های لازم برای سپری کردن آن را داشته باشند. اگر زوجین بتوانند با تلاش و هماهنگی و همکاری هر مرحله را پشت سر بگذارند به مرحله بعدی صعود خواهند کرد و در یک پیوستار می توان سیر رشدی خانواده را ترسیم کرد.

مراحل رشد خانواده

۱) زوج های جوان بدون بچه: طول این دوره در زوج های مختلف به دلایل زیادی متفاوت است، از این دلایل می توان به مسائل فرهنگی هر جامعه و موضوعات درون فردی (عدم اعتماد به نفس، تجارب منفی دوران کودکی، احساس گناه نسبت به والدین، خشم پنهان زیاد، مسائل اقتصادی، اعتراض به همسر،حتی اعتراضات سیاسی) اشاره کرد.

۲) خانواده با بچه های پیش دبستانی: چون این مرحله  یک همزمانی با مراحل رشد سریع کودک دارد، مرحله ای پر چالش و پر مخاطره است، والدین می بایست خود را به لحاظ شناختی و رفتاری کاملا مجهز نمایند.

۳) خانواده با بچه های دبستانی: ورود بچه به مرحله جدید از زندگی، ورود به جامعه و شروع دوره سوادآموزی، یک حس رضایت نسبی از زندگی زناشویی برای والدین و به حاشیه رفتن مسائل زوجیت و تمرکز بر مسائل والدینی، باعث کم رنگ شدن تعارضات آنها می شود (به شکل ناخودآگاه، برای هدف مشترک  همسو می شوند).

۴) خانواده با فرزندان نوجوان: داشتن فرزند نوجوان، از این جهت که خلقیات نوجوانان خیلی با ثبات نیست، دشواری های خاص خودش را دارد؛ ولی اگر والدین دو مرحله قبل را درست طی کرده باشند، می توانند از انرژی نوجوانشان، برای شادابی بیشتر خانواده بهره ببرند.

۵) خانواده با فرزندان در شرف استقلال: با ورود فرزندان به دوره جوانی اتفاق می افتد، نامگذاری به عنوان یک مرحله مستقل، نشان از لزوم اهمیت دادن به استقلال فرزندان دارد.
این استقلال می تواند به خاطر کار، تحصیل، ازدواج و مهاجرت اتفاق بیفتد.

۶) خانواده خالی از فرزند: در واقع، علی می ماند و حوضش. این مرحله ای است که در آن مفهوم رضایت زناشویی به شدت اثر خودش را نشان می دهد.
دقیقا به این دلیل است که ما خانواده درمانگرها به اولویت دادن به نقش و وظیفه همسری تاکید داریم. همه تحمل ها، احترام گذاشتن ها، فدا کاری ها، به غیر از ارزش های انسانی و اعتقادی، مانند سرمایه گذاری برای این مرحله تنهایی و به دور از فرزندانی که معمولا جان پناه و سپر دفاعی والدین ناآگاه بودند، محسوب می شود.
اصطلاح آشیانه خالی، به این مرحله گفته می شود.

۷) خانواده در دوران بازنشستگی: زوجینی که با تحمل سختی ها و رنج های ریز و درشت ولی با هماهنگی و همکاری، همدلی، مراحل قبلی را پشت سر گذاشته و سختی زندگی را مرتب به دوش و تقصیر همدیگر نینداخته باشند، می توانند دوران باز نشستگی شاداب و خوشی را سپری کنند.
دورانی با مسئولیت کمتر، با وقت آزاد بیشتر، به لذت بردن از سفر (زیارتی، سیاحتی)، تفریحات متنوع، وقت گذرانی و بازی با نوه ها، دید و بازدید های انجام نشده، استراحت کافی.
ناگفته نماند با رضایت گذراندن دوره بازنشستگی نیاز به مقدماتی دارد که در مقاله رضایت از زندگی بازنشستگی مفصل به آن پرداخته شده است.

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله دنبال چی می گردی؟ پیشنهاد می شود.

خانواده مراحل رشد

نتایج پژوهش

پژوهشگران خانواده در تحقیقاتی گسترده  به یافته‌هایی رسیده است، دانستن این یافته ها به شناخت، درک و قابل پیش بینی شدن مسائل خانواده کمک می کند.
۱) رضایت از زندگی زناشویی در مردان بیشتر از زنان است.
۲) رضایت زناشویی در مراحل اولیه زندگی در زنان از مردان بیشتر است.
۳)  رضایت زن و مرد در مرحله چهارم کاهش پیدا می‌کند.
۴) گرایش به جدایی و طلاق در مرحله دوم و چهارم بیشتر از مراحل دیگر گزارش شده است.
۵) رضایت زناشویی در مرحله ۶ و ۷ در مقایسه با مراحل ۲، ۳ و ۴ بالاتر گزارش شده است.

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله سازگاری با دوران بازنشستگی پیشنهاد می شود.

بررسی یافته های پژوهش

یافته اول: خانم ها به علت جزءنگر بودنشان و ذهن طلبکاری که از همسر برای خوشبخت شدن دارند، همیشه احساس کمبودی را تجربه می کنند.(توضیح بیشتر در مقاله مهارت های فردی زوجین)
یافته دوم: در سال های اول زندگی، زنان به علت تجربه تغییر شرایط زندگی و تازه عروس بودن و گاهی حس شیرین مادر شدن، در یک  بی مسئولیتی خاص شناورند و توجه خوبی دریافت می کنند. از طرفی مردان به علت مسئولیت های زیادی که آموزه های غلط به آنها تحمیل می کند، مسئولیت مالی خانواده و حس بدهکاری که از طرف همسر مرتب به او القا می شود (پاره ای موارد با تحقیر و توهین و مقایسه و… همراه است) قاعدتا رضایت کمتری را تجربه می کنند.
یافته سوم: ورود بچه، پایان دوره راحتی خانم ها و از طرفی مسئولیت های فرهنگی و مالی بیشتر مرد خانواده را به دنبال دارد. حالا اگر زوج هنوز درگیر چالش های دوره قبلی بوده و آمادگی کافی برای ورود به مرحله جدید را نداشته باشند (باید اقرار کرد که متاسفانه اکثر زوج ها این شرایط را دارند) از طرف دیگر نداشتن مهارت های فرزند پروری مزید بر نارضایتی و دشواری این مرحله خواهد شد.
یافته چهارم: با توجه به ویژگی های خاص مرحله دوم و چهارم (قبلا ذکر شد) دور از ذهن نیست که زوج ها به خصوص آنهایی که مهارت های فردی، من جمله، کنترل خشم، مهارت حل مسئله،  مهارت مدیریت مالی، عاطفی و روابط را نداشته باشند، خسته شده و دنبال یک راه کار برای راحت شدن باشند و چه راهکاری راحت تر از طلاق، در عین سخت و قبیح بودن، راحت ترین روش برای فرار از مشکلات است. 

آنها نمی دانند شاید هم فراموش کرده اند که همه خانواده ها با دست و پنجه نرم کردن با چالش ها و مشکلات فراوانی به زندگی خود ادامه داده اند تا به ساحل آرامش برسند، زندگی برای هیچ کس راحت و شیرین نمی گذرد.
یافته پنجم: در این مرحله زوجین به یک ارامش پس از طوفان زندگی رسیده اند، کلی مهارت آموخته اند، بسیاری از واقعیات تلخ را پذیرفته اند، معمولا به یک ثبات مالی هر چند ضعیف رسیده اند، یک وجهه اجتماعی در کنار خانواده های دیگر پیدا کرده اند. مجموع این داشته ها، موجب حس رضایت و آرامش خواهد شد‌. به خاطر داشته باشید این یافته ها بر اساس پژوهش های علمی و با جامعه آماری زیاد به دست آمده و تعمیم پذیری آن برای اکثر خانواده ها صدق می‌کند نه همه خانواده ها. چه بسا  خانواده هایی در اطراف ما زندگی می کنند که این یافته ها در مورد آنها صدق نمی کند.

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله خودت را بشناس پیشنهاد می شود.

خانواده

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

یک پاسخ

یک دیدگاه بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای الزامی با * نشان گذاری شده اند