رشد هیجانی

رشد هیجانی چیست؟

روانشناسان در تعریف و تبیین هیجان1 از شیوه های مختلف یاری گرفته اند. در نتیجه دیدگاهی به نام رشد هیجانی، به وجود آمد. سروف در ۱۹۹۷، هیجان را واکنش های ذهنی به تجارب مربوط به تغییرات فیزیولوژیک و رفتاری تعریف کرده است.

به‌ نظر لیپر (۱۹۷۰) هیجان ها با ایجاد تغییرات فیزیولوژیک و رفتارهای سازمان یافته به فرد کمک می‌کنند تا وی بتواند در مواقع لازم به انجام واکنش‌های ضروری مبادرت ورزد.

اکثر این تعاریف زنجیره ای از چهار مولفه اساسی را بیان می کنند:

۱) محرک هایی که به بروز واکنش منجر می شود.

۲) احساسات، تجارب آگاهانه مثبت یا منفی که از آنها اطلاع می یابیم.

۳) انگیختگی فیزیولوژیایی که از ترشح هورمون ها توسط غدد داخلی حاصل می شود.

۴) پاسخ رفتاری به هیجان ها

به عبارتی هیجانات با هدایت و تنظیم رفتارها، نیازهای حفاظتی را برآورده می سازند.

تمامی انسان های بهنجار از توانایی احساس هیجانات برخوردارند، اما افراد از نظر تعداد موارد احساس یک هیجان به خصوص، از نظر رویدادهایی که آن را ایجاد می‌کنند و تظاهرات جسمانی مانند تغییر در ضربان قلب که بروز می دهند و از این نظر که در نتیجه آن هیجان چگونه عمل می کند، با هم تفاوت دارند. ممکن است کودکی به سادگی عصبانی شود؛ ولی دیگری چنین نباشد.

همچنین فرهنگ بر احساس افراد درباره یک موقعیت و ادراک آنها از هیجان هایشان تاثیرگذار است. برای مثال در برخی از فرهنگ های آسیایی2 که در آنها بر سازگاری اجتماعی تاکید می‌شود، ابراز خشونت و عصبانیت نکوهش شده و شرم و حیا اهمیت بسیاری دارد. 

در حالی که در فرهنگ اروپایی در اغلب موارد وضعیت برعکس است، به این معنا که با تاکید بر فرد گرایی3 ابراز  خویشتن4 ابراز وجود و عزت نفس تاکید می شود (اقتباس از کول، بروچی و تا مانگ ۲۰۰۲).

از آنجا که هیجان‌ها ماهیتی ذهنی دارند؛ اما مطالعه آنها دشوار است، پژوهشگران درباره تعداد هیجان های موجود، زمان بروز آنها، تعریف و انگیزه های آنها و حتی درباره ماهیت یک هیجان خاص اتفاق نظر ندارند.

خلاصه آنکه خزانه هیجانات اولیه، ماهیتی جهانشمول دارند؛ اما در نحوه ابراز آنها تفاوت های فردی و فرهنگی به چشم می خورد.

در این مقاله قصد داریم به تعریف انواع هیجان، عوامل ایجادکننده و علائم رفتاری هر هیجان و شیوه صحیح ابراز آنها و تاثیرات اجتماعی هر یک از آنها بپردازیم.

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله روانشناسی رشد چیست؟ پیشنهاد می شود.

هیجانات

کارکردهای هیجانی

هیجان ها در هدایت و تنظیم رفتار انسان کارکردهای محافظتی متعددی دارند.

۱) کارکرد هیجان در روابط اجتماعی:  بیان نیازها مقاصد تمایلات و اخذ پاسخ از طرف مقابل این کارکرد ارتباطی هسته اصلی رشد روابط اجتماعی را تشکیل می دهد و برای اطفالی که در برآوردن نیازهای اساسی خرده بزرگسال متکی هستند، اهمیت خاصی دارد.

2) کارکرد محافظتی و انطباقی: هیجان ها یی که مربوط به هیجان های مانند ترس (فرار از خطر)، خشم (انتقال پیام به دیگران که نشان می دهد مشکلی وجود دارد)، موجب  بسیج قوا و اعمال و رفتارهای خود مراقبتی فرد در مواقع ضروری است. این نوع هیجانات انطباقی، تضمین بقا هستند.

۳) علاقه و برانگیختگی: کارکرد سوم که به هیجان هایی چون علاقه و برانگیختگی تعلق دارد، این است که چنین هیجان هایی سبب بررسی و مکاشفه محیط اطراف و به تبع آن باعث یادگیری می شود که به نوبه خود سبب محافظت و تداوم زندگی فرد می گردد. 

لیپر (۱۹۷۰) برای تعریف هیجان از تعریف انگیزشی استفاده می کند.

4) تاثیر در رشد اجتماعی ـ اخلاقی: این کارکرد با آگاهی از خطا بودن و تجربه احساس گناه در موارد خدشه دار شدن «درستکاری» شکل می گیرد.

انواع هیجانات

هیجانات اصلی (اولیه)

این هیجانات کاملا ذاتی هستند و با ما به دنیا می آیند و جهانشمول هستند. برای بقای زندگی ما و مراقبت از خود لازم و ضروری هستند. اکمن (۱۹۷۲) معتقد است مردم در سراسر جهان از طریق بیان چهره ای شش هیجان اصلی شادی، اندوه، خشم، حیرت، نفرت و ترس را از یکدیگر تمیز می‌دهند.

ایزارد (۱۹۸۰- ۱۹۷۷) چهار مورد هیجانات اصلی شامل ترس، تعجب، خوشحالی و اندوه را  بیان می کند.در تحقیقات بعدی و به علت موفقیت محدود در افتراق هیجانات اصلی از طریق چهره، هیجانات اولیه به دو دسته درماندگی و رغبت طبقه بندی شدند.

لویس (۱۹۹۷) بر اساس یک  الگوی نظری  بیان می کند که کودکان اندکی پس از تولد نشانه هایی از رضایت خاطر، علاقه مندی و پریشانی را که بسیار مبهم هستند، بروز می دهند. بعد به شش هیجان واقعی تر مانند شادی، تعجب، غم، تنفر و در نهایت خشم و ترس دیده می شوند که قابلیت تمایز خواهند داشت. این نوع هیجانات در ۶ ماه نخست زندگی ظاهر می شود.

هیجانات پیچیده (ثانویه)

انسان در مراحل رشد در ارتباط با محیط، شرایط تربیتی و تجارب زندگی هیجانات دیگری را تجربه خواهد کرد که به آنها هیجانات ثانویه گفته می‌شود. همچنین به این فرایند رشد هیجاتی گفته می شود‌.

به نظر می رسد که ظهور و بروز این نوع هیجان ها به رسش مغز و رشد شناختی وابسته باشند. هیجانات پیچیده شامل دو طبقه  هیجان های خود هوشیار و خود ارزیابانه می شوند.

۱) هیجانات خود ـ هوشیار: این دسته از هیجانات پس از خود آگاهی شکل می گیرند. یعنی پس از رسیدن به درک و شناختی از اینکه هویتی مشخص دارد و از دنیای پیرامون خود جدا و متفاوت است (هیجاناتی مانند خجالت، همدلی، حسادت).

به نظر می رسد این هیجانات بین ۱۵ تا ۲۴ ماهگی و همزمان با دوره بازنمایی ذهنی پیاژه شکل می گیرند.

۲) هیجانات خود ـ ارزیابانه: به موازات کسب خود آگاهی (معیارها، قواعد و اهداف خود) و افزایش دانش طفل درباره معیارها و قواعد و اهداف مورد قبول جامعه، هیجان های خود ارزیابانه شکل می گیرد.

این تفکیک و شناخت در حدود ۳ سالگی ممکن می شود. در این سن به بعد طفل نتواند به ارزیابی اندیشه ها، برنامه ها، خواسته ها و رفتارهای خود با توجه به ارزش ها و باورهایی که از نظر جامعه مقبول است، بپردازد (هیجاناتی مانند غرور، شرم و گناه).

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله خودت را بشناس پیشنهاد می شود.

انواع هیجان

رشد هیجانی چیست؟

رشد هیجانی را می توان فرایندی نظامدار دانست که در آن هیجان های پیچیده از هیجان های ساده تر پدید می آیند.

لزوم و اهمیت شناخت هیجانات

این اهمیت از دو وجه قابلیت بررسی دارد.

الف) شناخت هیجانات خود

شناخت انواع هیجانات و توان تمایز بین آنها در خود به فرد در جهت خود مراقبتی، درخواست کمک از دیگران در زندگی اجتماعی، رفع نیازها و رسیدن به آرامش درونی کمک شایانی خواهد کرد‌. چه بسا که اگر فرد شناخت و درک درستی از هیجان و احساسی که در حال تجربه کردن آن است، نداشته باشد و از مهارت کافی برای ابراز و آشکار کردن آن برخوردار نباشد.‌ 

موجب ایجاد سوءتفاهم، تنش مضاعف، برطرف نشدن نیاز یا تحریف و انکار هیجان شده و همه اینها دست به دست هم داده تا اوضاع روانی و احوال دورنی او مخدوش و مخاطره آمیز شود.

ب) شناخت هیجانات در دیگری

از سویی اگر فرد شناخت درستی از هیجانات خود نداشته باشد، عدم توانایی شناخت و تفسیر صحیح هیجان ها و احساسات دیگران امری بدیهی خواهد بود. 

از آنجایی که انسان و هیجانات او بسیار پیچیده هستند و چه بسا افرادی که به هیجانات خود آگاه و مسلط هستند، قادر به درک کامل از هیجانات دیگران نباشند و نباید وجود این حقیقت را که افراد در همه موارد به تشخیص صحیح هیجان ها قادر نیستند، انکار کرد. 

این روند به معنی آن است که آنچه دیگران می گویند، فکر می کنند و انجام می دهند، ممکن است در معرض سوءبرداشت قرار گیرد. مطالعات نشان می دهند که توانایی بیان و تفسیر صحیح پاسخ ها در طی دوره کودکی  ایجاد و تقویت می شود ‌(استرایر۱۹۹۳).

کودکان و بزرگسالان رشد نیافته در توانایی خود برای تفسیر چگونگی احساس دیگران اغراق می کنند، ولی با افزایش سن، تقویت و آموزش مناسب  انتظار می رود که توانایی فرد برای شناخت هیجانات خود و دیگران و شیوه صحیح و صادقانه آنها و در نظر گرفتن بیش از یک واکنش هیجانی احتمالی از سوی دیگران، قدرت سازش افزایش یافته و احتمال سوءبرداشت و سوءتفاهم و عدم سازگاری کاهش یابد.

در ادامه به تعریف خشم، بیان مولفه ها، عوامل ایجادکننده، علائم رفتاری هر هیجان و شیوه صحیح ابراز آنها و تاثیرات اجتماعی آن بپردازیم.

خشم

 این هیجان احساسی درونی است که در واکنش با ناآرامی ایجاد می‌شود. در زندگی روزمره عوامل زیادی وجود دارد مانند بی عدالتی ها، ناکامی ها، تبعیض ها، آسیب رساندن ها که ما را خشمگین می کند.

مشکل وجود این هیجان در دورن ما نیست، بلکه مسئله اصلی شناخت این هیجان، نحوه ابراز و شیوه کنترل میزان بیش از حد آن است.

مؤلفه های های هیجان خشم

خشم دارای سه جز فیزیولوژیکی، شناختی و رفتاری است.

  • علائم خشم فیزیولوژیکی
  • بالا رفتن ضربان قلب
  • افزایش فشار خون
  • انرژی زیاد در دست ها
  • منقبض شدن عضلات بدن
  • و…

علائم خشم شناختی

  • اشتغال ذهنی به حرف یا رفتاری که موجب خشم فرد شده است.
  • مرور و تمرکز بر بی عدالتی و آسیب هایی که دیده است.
  • نشخوار ذهنی منفی، خودگویی های
  • متضاد و درگیر با خود

علائم خشم رفتاری

این علامت با اصطلاح پرخاشگری بیشتر شناخته می شود و با میل به حمله و آسیب دیده می شود.

این میل به سه  شکل کلامی و غیر کلامی و ترکیب هر دو (کلامی و غیرکلامی) اتفاق می افتد .

کلامی: مانند فحاشی، توهین، تحقیر و …

غیر کلامی: مانند دست درازی، برخورد فیزیکی به فرد یا به اشیا، پرتاب اشیا و…

هر سه این حالت ها هم معطوف به خود و هم معطوف به دیگری وجود دارد.

معطوف  به خود مانند (خود زنی یا فحاشی به خود)  معطوف به دیگری مانند (خشونت کلامی و غیرکلامی به اشخاص یا اشیا)

اگر این علائم را در خود می بینید یا کسی به شما هشدار داده که علائم خشم در شما غیرعادی و غیرمتعارف است، حتما برای متعادل و متعارف کردن آن به روانشناس مراجعه کنید؛ زیرا در بین چند هیجان اصلی، خشم هیجانی پر قدرت است و می تواند بسیار خطرناک و آسیب رسان باشد.

پاورقی

1- Emotions (Emotione)             

2- Social harmony

3- Self – expression

4- Self- assertion

برخی واژه های مربوط به هیجانات

شادی، غم، خشنودی، خشمگینی، آرام، هراسان، رنجیده، مغرور، مطمئن، مشتاق، مضطرب، تنهایی، امیدوار راحت، ناراحت، حسود، ناامید، بی علاقه، شیفته، بی حوصله، متعجب، عصبانی

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله بیان صفات خود پیشنهاد می شود.

خندیدن

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

معرفی کتاب روانشناسی

معرفی کتاب روانشناسی

معرفی کتاب، یک از راهبردهای درمانی من برای کمک مداوم به مراجعینم است.
وقتی کتابی به آنها معرفی می کنم، به منزله معرفی یک نماینده از خودم در کنار و در منزل آنهاست.

تاثیر خواندن کتاب بر ذهن افراد

هرچند ممکن است نماینده کاملی نباشد؛ ولی حتما نماینده مفیدی خواهد بود و این روزها با مراجعانی دیدار داشتم که متاسفانه سرزندگی و شادی و حس موفقیتشان را در دیگران جستجو می کنند (همسر، فرزند و حتی خانواده همسر!!! چنین انتظاری چرا؟؟)

و چقدر نگرانشان می شوم؛ چون مطمئن هستم با این فرمان هیچ وقت به مقصد نمی رسند هیچ، تمام انرژی خود را از دست می دهند.
به اصطلاح باک ماشینشان هم خالی خالی می شود.
به شدت معتقدم، حس شادی درونی است، پس باید همان جا تولید شود، نه در دستان دیگران. آنها خیلی زرنگ باشند حس شادیرا در خودشان پیدا کنند، جای شکر دارد.
واقعا چطور می شود از افرادی که تعریفشان از حس رضایت و شادکامی زمین تا آسمان با ما فرق دارد، توقع داشته باشیم چیزی را که ندارند به ما هدیه بدهند؟

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله کتاب زن بودن پیشنهاد می شود.

کتاب

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

دنبال چی می گردی

دنبال چی می گردی؟

دنبال چی می گردی…

موفقیت تو زندگی بعضی از مراجعه کنندگان  منو یاد موشی میندازه که تو خونه یکی لونه داره.
خونه مثل کل زندگیه، موشه هم خود موفقیت.
آدمه همش میدوعه اینور و اونور دنبال اون موشه.
همسر، بچه، پدر، مادرش حتی خودش رو هم نمی بینه. گشنه، تشنه، خسته، کلافه، اصلا نمی فهمه شب و  روز چه جوری می گذره.

یکی نیست بهش بگه دنبال چی می‌ گردی؟

همه خونه رو به هم میزنه غافل از اینکه موفقیت تو لحظه لحظه خود زندگی وجود داره.
احساس خوشبختی تو لحظه های زندگی جاریه.
با همسر بودن، رشد بچه ها، نعمت وجود پدر مادر و خواهر برادر، امکاناتی که داره، همه رو از دست میده.
کل زندگی رو داره از دست میده که بعداُ زندگی کنه!!
نمی گم دنبال هدف نباشی ها، نمیگم دنبال بهتر بودن نباشی، نه.
خودتو، اطرافیانتو، لحظه هاتو حروم نکن،
آروم بگیر یه جا بشین عزیزدلم.
یه نفس راحت بکش.
یه نگاهی به دور و برت بکن.
یه چایی داغ تلخ با یه شکلات سرد شیرین بخور.
از همین آرامشی که داری لذت ببر.
با توکل به قدرت الهی انرژی بگیر،
با برنامه، آرامش، لذت و شادی، پاشید با همدیگه دنبال موفقیت هاتون بگردین…

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله مشکل اون نارضایتی از زندگیش بود! پیشنهاد می شود.

موفقیت

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

اثر دانینگ ـ کروگر

می‌دانید اثر دانینگ ـ کروگر چیست؟

قابل توجه همه کسانی که هرگز مشکلی در خود نمی بینند به خودشان اطمینان کامل دارند، به عبارتی عقل کل هستند، این نوع افراد باید به فهمشان شک کنند.

دانینگ ـ کروگر

اثر دانینگ ـ کروگر، نوعی سوگیری شناختی است که موجب می‌شود:

  1. افراد غیر حرفه ای به اشتباه فکر می کنند که باهوش‌تر و توانمندتر از دیگران‌اند، در حالی که واقعا این چنین نیست.
  2.  افراد حرفه‌ای، گرایش بیشتری به دست‌کم‌گرفتن شایستگی خود داشته و به اشتباه تصور می‌کنند، کاری که برای ایشان آسان است، برای دیگران نیز آسان خواهد بود.

دو دانشمند مطرح از دانشگاه کرنل؛ یعنی دیوید دانینگ و جاستین کروگر  این‌گونه نتیجه می‌گیرند: «تخمین نادرست فرد بی‌لیاقت، از اشتباه در ارزیابی خود ناشی می‌شود؛ درحالی‌که تخمین نادرست افراد بسیار با لیاقت، از اشتباه در ارزیابی دیگران نشئت می‌گیرد.»

به عبارت کاربردی تر: افراد کم استعداد فاقد توانایی لازم برای درک بی‌کفایتی خود هستند.

عدم برخورداری از خودآگاهی کافی و توانایی شناختی کم، باعث می‌شود این افراد در مورد توانمندی‌های خود دچار اشتباه شده و اغراق کنند.

درواقع اثر دانینگ ـ کروگر نوجیهی برای این مسئله است که «احمق‌ها از حماقت خود آگاهی ندارند.»

دانشمند دیگری می‌نویسد: «نادانی اغلب بیشتر از آگاهی، خودباوری را فزونی می‌دهد.»

  • لطفا، فقط خودتان را ارزیابی کنید.
  • منصفانه به دیدگاه خودتان توجه کنید.

معمولا در بررسی اختلاف نظرها و مشکلات با دیگران، به این نتیجه می رسید که من مشکلی ندارم و من اشتباهی نکردم و اون بوده که هیچی نمی دونه و اونه که اشتباه می کنه، اونه که هیچی نمی فهمه، بی‌تعارف بگم اگه در تعارضات به این نتیجه گیری می‌رسید، باید به فهم و درک خودتان شک کنید، شما قطعا نیاز به کمک دارید.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا بهترین انتخاب را داشته باشید.

مسائل قانونی، اخلاقی و حرفه‌ای در مشاوره خانواده

نمودارهای پرکاربرد

نمودارهای پرکاربرد

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

درمان خجالت در کودکان

درمان خجالت در کودکان

درمان خجالت در کودکان

كودك خجالتی، كودك “مضطربی”ست كه باور دارد من بد هستم همه بد هستند، و اين افراد بد اگر از بدي من آگاه شوند به من آسيب مي‌زنند. خجالت به معني عدم حرمت نفس همراه با اضطراب مي‌باشد.

✅ هميشه احساس كودك را تاييد كنيد.

وقتي ترسيد نگویيد اين كه ترس نداره يا نترس، بايد گفت «مي‌دونم مي‌ترسي». در صورت نفي و رد احساس كودك، او به اين نتيجه مي‌رسد كه من هيچي نمي‌فهمم، هر چه احساس مي‌كنم اشتباه است و شروع به نفي احساس خود و شخصيت خود مي‌كند.

✅ كودك را به صورت مستقيم تصحيح نكنيد.

هرگز او را جلوي دوستانش يا در مقابل جمع يا حتي جلوي خواهر و برادرش اصلاح نكنيد. اگر كلمه‌اي گفت كه اشتباه بود، در جمله‌اي از آن كلمه استفاده كنيد. در صورت لزوم، در اتاقش به تنهايي درباره كار اشتباهش صحبت كنيد.

✅ وقتي با شما صحبت مي كند به او توجه مخصوص نشان بدهيد.

اگر در حال تلفن حرف زدن، صحبت با دوستانتان، كار با كامپيوتر، يا تماشاي تلويزيون هستيد لحظه اي كارتان را متوقف كنيد، به چشمانش نگاه كنيد، و در صورت لزوم از او بخواهيد بعد از اتمام كارتان با او صحبت خواهيد كرد.

✅ از او بخواهيد برايتان كتاب بخواند، اواز بخواند، فيلمي كه ديده را تعريف كند و نشان بدهيد مشتاق شنيدنيد

✅ هرگز به او يا كارهايش نخنديد؛ مخصوصا در جمع. حتي به كارهاي بامزه‌ش نخنديد مگر انكه خودش اين خواسته يا انتظار را داشته باشد.

✅ بعد از شش سالگي با كمك مربي خصوصي او را در زمينه يك ورزش “گروهي” مثل فوتبال يا بسكتبال بسازيد تا در زمين ورزشي بدرخشد.

✅ هرگز با فرزندتان درد دل نكنيد. (تجاوز غيرجنسي به كودك با عوارضي شبيه تجاوز جنسي) بدي ديگران مخصوصا همسر خود را هرگز به او نگوييد. پدر و مادر باید دوست فرزندانشان باشند ولی هیچگاه هیچگاه هیچگاه هیچ پدر و مادری حق ندارد فرزندش را به عنوان دوست خود انتخاب کند.

✅ روزي ٥٠ بار به جا و به موقع، به او بگوييد تو خوبي. مرسي پسر خوبم، ممنونم دختر خوبم.

✅ از ظاهر او ايراد نگيريد او را با كسي مقايسه نكنيد.

✅ به خاطر اشتباهش او را تنبيه نكنيد.

✅ اجازه بدهيد اشتباهات بي‌خطر كند و در صورت نياز بدون منت كمكش كنيد.

✅ به او احساس گناه ندهيد. مثلا خسته شدم از دستت، پيرم كردي، كاش بميرم راحت بشم. تو هم لنگه بابات / مامانت هستي.

✅ از كودك به عنوان جاسوس استفاده نكنيد.

✅ با او قهر نكنيد.

✅ از خجالتی بودن او در جمع حرفی به میان نیاورید، کودکان خجالتی در برابر حرف‌های اطرافیان بسیار حساس‌اند. حرف زدن در مقابل او با مادر دوستش تنها وضعیت را وخیم‌تر خواهد کرد. کودکان خجالتی بیش از قضاوت‌های منفی به قضاوت‌های مثبت محتاج‌اند.

✅ در پی هر پیشرفت کوچکی او را تحسین کنید.

کودک خجالتی همیشه فکر می‌کند دیگران در مورد او بد قضاوت می‌کند. پس هر بار که کار درستی انجام می‌دهد، او را تشویق کنید. مثلا بگویید «من به تو افتخار می‌کنم.»، «چه قدر شجاعی!» و … این امر سبب می‌شود حس عشق در او جان بگیرد.

نکته

اگه همچین علایمی در خودتان یا بزرگسالان اطرافتان می‌بینید، شک نکنید که نیاز به کمک‌های روانشناسی و مشاوره‌ای دارید.

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

زمان خصوصی

زمان خصوصی

زمان خصوصی

در حوزه ارتباطات و افزایش صمیمیت در خانواده‌، “زمان خصوصی” اهمیت و تاثیر فوق العاده‌ای دارد.

زمان خصوصی به اوقاتی گفته می‌شود که دو نفر به شکل کامل ذهن، فکر و توجه خود را معطوف به حرف‌ها، احساسات، هیجانات و رفتار طرف مقابل خود نمایند.

این اوقات در خانواده، در سه حالت قابلیت اجرا دارد.

  • ۱) بین والد و فرزند
  • ۲) بین همشیر و همشیره‌ها
  • ۳) بین زوجین

 

۱) زمان خصوصی والد و فرزند:

لازم است والدین اوقاتي را براي تعامل با كودك خود اختصاص دهند؛ در اين زمان‌ها که ما به آن «زمان خصوصی والد و فرزند» می‌نامیم، از ابراز موارد زیر بپرهیزید.

در لحظه های خصوصی با فرزندتان از :

⛔ راهنمائي كردن
⛔ نصيحت كردن
⛔ دستور دادن
⛔ سرزنش كردن
⛔ و توبيخ

اجتناب كنید.

با آن‌ها مهربان باشید، احترام بگذارید و علاقه خود را به صورت کلامی یا غیر کلامی ابراز نمایید.

توجه توجه

در مورد نوجوانان اين اوقات خصوصی باید كوتاه‌تر ولی مكرر باشد.

👈 به صحبت‌های آن‌ها گوش کنید، با آن‌ها در زمینه علایق شان حرف بزنید و به فعاليتی بپردازید كه هر دو از آن لذت می‌برید.

 

۲) زمان خصوصی بین همشیر و همشیره‌ها

در خانواده‌ای که والدین این رسم و عادت را در ارتباط با فرزندان بنا گذاشته باشند، هم به شکل مستقیم و هم از روش الگو برداری، آموزش بسیار مفید و موثری را به فرزندان خود داده‌اند، این آموزش تاثیر بسیار موثری در سلامت ذهن و روان آن‌ها خواهد گذاشت، و حتی می‌توان گفت که به نوعی آینده آن‌ها را بیمه خواهد کرد.

داشتن یک حمایت‌گر اجتماعی هم سن و سال، اینقدر نزدیک و مشترک در بسیاری از موضوعات، محرومیت‌ها و در سختی‌های خانواده، خودش یک پایگاه امن برای فرزند خواهد بود که به آرامش روان، صلح درونی، عدم احساس تنهایی و مستثنی بودن و … کمک خواهد کرد.

(و صد افسوس برای فرزندی که همشیر و همشیره ندارد و یا اینقدر فاصله بین آن‌ها زیاد است که در شرایط تک فرزندی بزرگ می‌شود.)

 

چند توصیه به والدین

  • به داشتن وقت خصوصی در هر سه سطح بیان شده به شدت اهمیت بدهید.
  • برای وقت گذرانی بین فرزندانتان، برنامه ریزی کنید و ایجاد موقعیت نمایید.
  • از اعتلاف‌های فرزندان، در شیطنت‌ها و خرابکاری‌ها و اذیت و آزارهای کودکانه، نترسید و حتی خدا را شکر کنید.
  • اگر تک فرزند دارید، هر چه سریعتر به فکر باشید تا مسئولیت تنهایی فرزندتان را برای همیشه به دوش نداشته باشید که بار سنگین و گاهی کمر شکنی خواهد بود. (حتی با قبول فرزند خواندگی)

بنده معتقدم، یک زوج حداقل باید دو فرزند داشته باشند، تا بتوانند وظیفه والدگری خود را کامل کنند.

خانه بزرگ، لباس، امکانات و اسباب بازی‎‌های زیاد، تغذیه کافی، کلاس‌ها و آموزش‌های متعدد، هیچکدام نمی‌تواند جای خواهر و برادر را برای فرزندتان پر کند.

قبول دارم که گاهی می‌تواند سخت باشد ولی در محاسبه سود و زیان، مطمئنم که منافع بیشتری را به دنبال خواهد داشت.

 

 

۳) زمان خصوصی بین زوجین

به نظر می‌رسد، تیکه گم شده احساس خوشبختی و رضایت بسیاری از زوجین, همین وقت گذرانی دو نفره آن‌هاست. خصوصا بعد از گذشت مدتی از ازدواجشان، آمدن بچه، در شرایط مالی سخت، بیماری یکی از اعضا و یا حضور در جمع یا مهمانی‌های خانوادگی، مسافرت‌ها و …. کاملا این اصل مهم پاک شده و فراموش می‌شود.

و وااای به حال زوجینی که در روند زندگی عادی خود هم این اصل مهم را نادیده می‌گیرند.

تحقیقات و پژوهش‌های زیاد در این زمینه نیز اشاره به اهمیت آن دارند. یافته‌ها نشان می‌دهند گسترش دامنه فعالیت‌های اشتراکی با همسر یکی از راه‌هایی است که افراد می‌توانند نشاط زناشویی بیشتری داشته باشند. در این خصوص، زنان بیش از مردان از فعالیت‌های اشتراکی خشنود می‌‌شوند.

همچنین دیده شده که کمبود فعالیت مشترک زوجین با آمار طلاق رابطه مستقیم دارد.

نمونه‌ای از فعالیت‌های مشترک:

  • _ سفرهای کوتاه و بلند دو نفره (داخل و خارج از شهر)
  • _ رفتن به سینما وتئاتر
  • _ ورزش و قدم زدن
  • _ گفتگوی دو نفره در مورد اتفاقات روزانه
  • _ گفتگوی دو نفره در مورد برنامه‌های آینده
  • _ تصویر سازی ذهنی مشترک از رویاها
  • _ کمک در کارای متداول روزانه در منزل (نان و کیک پختن، تمیز کردن ماشین، نظافت منزل و …)
  • _ شرکت در مراسم‌های مذهبی
  • _ مشارکت در امور خیریه
  • و هزارن فعالیت مشترک دیگر

نکته مهم

اگر در هفته حداقل ۱۰ فعالیت مشترک ندارید، اوضاع زندگی شما بحرانیست و باید منتظر فاجعه در ابعاد مختلف زندگی باشید؛ در مورد ارتباط وفادارانه بین خودتان، در مورد فرزندان، در ارتباط با فامیل، دوستان و همسایه‌ها و …

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

خودشناسی

خودشناسی چیست

نهضت‌ عصر جدید را می‌توان نهضت خودشناسی معرفی کرد.

خودشناسی، دیگر بحث اصلی در بین فیلسوفان و روانشناسان نیست، بلکه بسیاری از مردم عادی میل شدیدی به این موضوع پیدا کرده‌اند.

برای جوابگویی به این علاقه و نیاز، روش‌های زیادی استفاده می‌شود. از طالع بینی گرفته تا بررسی روز و ماه تولد و گروه خونی، صور فلکی و انواع پرسشنامه‌های خودآزمایی در جملات (نوعی روان شناسی زرد) که استقبال فراوانی دارند و البته عمدتاً نتایج بسیار کلی و همگانی نیز ارائه می‌دهند.

به عبارت دیگر این نوع خودشناسی، به کشف استعدادهای نهفته، آرزوهای نهان، جذبه‌ی جنسی، ارزش‌های اساسی، نیازهای عاطفی، قدرت هوش‌مان تمرکز دارد. به نظر می‌رسد این اشتیاق بیشتر به تعریف و تمجید شدن تمایل دارد تا کششی واقعی به سمت «حقیقت». در مقابل این سیل رنگارنگ، علم روانشناسی انواع تست‌های استاندارد را ارائه داده است که امکان سنجش هر یک از ابعاد انسانی را ممکن می‌سازد.

ناگفته نماند که به علت تخصصی و پیچیده بودن و بر پایه نظریات و تحقیقات علمی بودن آن‌ها، اجازه استفاده از آن‌ها در انحصار متخصصان و دانش آموختگان با صلاحیت اخلاقی قرار دارد.

خطر استفاده از تست‌های شخصیت شناسی و خودشناسی

  • ١) القای این باور که شخصیت ما ثابت و غیرقابل تغییر است.
  • ٢) تجزیه شدن شخصیت به اجزا تشکیل دهنده آن که در تست‌ها سنجیده می‌شود. گاهی مانع نگاه کل نگر و جامع به ماهیت انسان خواهد شد.
  • ٣) داشتن اعداد و ارقام و نمودار، برای تحلیل انسان کافی نیست بلکه برای درک اعداد باید داستان زندگی فرد نیز بررسی شود. پاسخ به این سؤالات نیاز به مصاحبه و ارزیابی تخصصی و صلاحیت روان شناسانه دارد.
  • ۴) باید دانست که تست ها فقط وضعیت فعلی را بیان می کنند ولی مهم‌تر از آن، نحوه استفاده از این نتایج است.

 

یادمان باشد تست‌ها یک ابزار برای ارزیابی دقیق‌تر و قطعی‌تر است که برای تدوین طرح درمان اصلی باید استفاده شود.

مثلاً تست اضطراب فقط می‌گوید که سطح اضطراب شما در چه نسبتی از عموم جامعه قرار دارد؟ کم‌تر است یا بیش‌تر؟

ولی نمی‌گوید که برای کاهش آن باید چکار کرد. چرا این اضطراب به وجود آمده؟ این اضطراب چه تاثیری در روابط فرد دارد؟ این‌ها دقیقا اهداف استفاده از آزمون‌های روانی هستند.

 

قابل تفکر؛ لطفا هر کسی فقط در مورد خودش بررسی کند.

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

دید کل نگر

دید کل نگر

دید کل نگر

در تجربه کاری، بارها مراجعینی داشتم، دید بسیار منفی و کاملا ناراضی از زندگی خود داشته‌اند؛ خسته، ناامید، بی‌انرژی، به تنگ آمده، مایوس و با احساس پوچی و یاس از شرایط زندگی !!!

وقتی وارد مرحله ارزیابی و بررسی تاریخچه زندگی فردی و مشترک آن‌ها شده‌ام، می‌بینم انصافا، جریان زندگی پربار و موفقی را طی کرده اند. مسیر درست و با سرعت مناسبی هم داشته‌اند.

سوالی پیش می‌آید، پس چرا اینقدر ناراضی هستند و به اصطلاح نق و غر می‌زنند؟ شکوه و شکایت دارند، همسرشان را باز خواست می‌کنند او را توبیخ و سرکوفت زده و زندگی را به خود و همسر تلخ و زهر مار می‌کنند؟

(باور کنید گاهی تحمل چنین مراجعی برای یک جلسه طاقت فرسا می‌شود، چه برسد به روزها و ماها زندگی در کنار هم)

دلایل مختلفی می‌توان برای این سوال بیان کرد، ولی در حد اجمال و خاص عرض می‌کنم که «گذشته از آن که ممکن است، کیفیت زندگی آن‌ها مناسب نبوده، و یا با اهداف آن‌ها همخوانی نداشته است (که درمان خاصی را می‌طلبد)، یکی دیگر از دلایل می‌تواند، عدم دید کل نگر آن‌ها باشد.

در واقع این افراد فقط یک جزء موضوع را ملاک قضاوت قرار داده و قدرت برآیند گرفتن از کل زندگی را ندارند، به همین دلیل مدام آه و ناله می‌کنند. (این وضعیت متاسفانه در خانم‌ها بیشتر دیده می‌شود)
در این مورد خاص، توصیه می‌کنم که جریان کل زندگی رو ملاک رضایت یا نارضایتی قرار دهند و مثلاً ملاک فقط فلان اخلاق غیرمتعارف همسر نباشد، در واقع اگه تک بعدی به موضوعات نگاه نکنند، اکثرا نه تنها ناراضی نمی‌شوند بلکه شکر گذار هم خواهند بود.

 

فرمول و تمرینی برای رسیدن به این منطق : یک ویژگی خوب (و)(+) یک ویژگی نامناسب.

مثال:

همسرم مرد زحمت کشی هست و تن صداش هم بلنده دیگه

بجای :

همسرم دلسوزه‌ها ولی تن صداش بلنده و رو اعصابمه.

می‌بینید.

تکنیک و به جای ولی

در جمله اول ویژگی همسر تفکیک نشده و با هم دیده می‌شود، در جمله دوم دو ویژگی جدا شده و تک تک دیده می‌شوند.

 

برای تکمیل مطلب، لطفا به فیلم زیر دقت کنید.

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

جدایی زوج‌ها

چهار نشانه جدایی زوج‌ها

چهار نشانه جدایی زوج‌ها

استناد از پژوهشی که دکتر جان گاتمن، روانشناس بالینی، در مورد ثبات ازدواج انجام داده است.

«آمار ثابت کرده این چهار سوار نشانه‌های اولیه طلاق یا پایان رابطه است.»

⛔ «اولین و بدترین این چهار سوار را او، تحقیر و اهانت شمرده است.

⛔ دومین سوار، گرفتن حالت تدافعی است. «به جای گوش کردن و تغییر رفتار در موضع دفاعی قرار گیرد».

⛔ سوار سوم، سکوت اختیار کردن است.

⛔ آخرین سوار نیز انتقاد و ایراد گرفتن است.

توجه
این علایم ونشانه‌ها را در زندگی مشترک خودتان چک کنید.

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.