طرحواره درمانی چیست؟

طرحواره درمانی

طرحواره درمانی یا به عبارت بهتر شناخت درمانی متمرکز بر طرحواره، یک رویکرد سازمان دهی شده برای درمان است که بهترین مورد برای شناسی رفتاری افراد و روانکاوی آنها است. درمان طرحواره محور نتایج بسیاری در شناخت افراد برای اصلاح الگوهای منفی است که در کودکی یا در مدت زمان طولانی در آنها نهادینه شده است.

مدل طرحواره محور توسط دکتر جف یانگ به همراه همکاران آن خلق شده است، البته مدل اولیه طرحواره نیز توسط دکتر ژان پیاژه با عنوان نظریه «رشد شناختی و تحول شناختی» مطرح شده بود. 

در طرحی که مجموعه دکتر یانگ ایجاد کرده اند، آنها با بررسی بر روی تعدادی از افراد متوجه شوند که افراد بر اساس رفتار شناختی، با استانداردهای موجود رفتاری بسیار فاصله دارند. همچنین گروه دکتر یانگ دریافتند اکثر افراد دارای الگوهای قدیمی در رفتار، تفکر و احساس هستند که به علت وجود الگوهای قدیمی نهادینه شدن و سرسخت است. 

همچنین این گروه تحقیقاتی تصمیم گرفتند تمرکز آن بر مواردی باشد که با شناخت الگوهای قدیمی (از کودکی تا برزرگسالی در آنها نهادینه شده است) یا همان طرحواره ها بتوانند به افراد کمک کنند تا آنها را بهتر بررسی کرده و برای اصلاح این نوع تله های زندگی گامی موثر بردارند. 

طرحواره چیست؟

در روانشناسی «طرحواره ها» الگوهای تفکری هستند که ذهن برای سازماندهی و درک اطلاعاتی که دریافت می کنند، ایجاد می کند. بنابراین چه انتظاری از این تجربه، فرد، موقعیت دارید؟ شما می توانید یک طرحواره را به عنوان نوعی «میانبر ذهن» ببینید. گویی ذهن شما الگوهایی را با مواردی می‌سازد که در انتظار پر شدن هستند. اما طرحواره‌ها، هر چقدر هم که برای کمک به شما در مسیریابی در دنیای پیچیده مفید باشند، جنبه‌های منفی خود را دارند.

چرا انسان ها در کودکی به طرحواره‌ها نیاز دارند؟ افراد باید از کودکی تا بزرگسالی بیاموزند که چگونه با انسان بودن رفتار کنند، چگونه همه چیزهایی را که در اطراف خود می‌بینند، معنا کنند و چگونه جایگاه خود را در محیط‌هایی که در آن هستند، پیدا کنند، به همه این موارد طرحواره گفته می شود. طرح‌واره‌ها نوعی سازگاری ذهنی هستند. یک ایده ساده از طرحواره این است که کودک باید یاد بگیرد که میوه قرمز و گرد یک سیب است. 

سپس یک خوردنی دیگر مثل گوجه فرنگی می ببیند که با طرحواره سیب مطابقت دارد. کودک آن را می چشد؛ ولی مزه آن با سیب فرق دارد. بنابراین او تصمیم می گیرد که باید یک سیب خاص با دانه های بیشتر باشد. بعد به کودک توضیح داده می شود که آن خوردنی جدید یک گوجه فرنگی است و طرحواره جدیدی شکل می گیرد. تمام این موارد و برخورد با اشیای مختلف در کودکی شکل می گیرد.

همچنین نوع رفتار با افراد مختلف در کودکی شکل می گیرد و طرحواره آنها براساس موردی که برای کودکی تعریف می شود، به وجود می آید.

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله رشد هیجانی پیشنهاد می شود.بسه

طرح واره درمانی نیلوفر آبی

چگونگی طرحواره درمانی

طرحواره هایی که در درمان مورد هدف قرار می گیرند، الگوهای بادوام و خودشکسته ای هستند که معمولاً در اوایل زندگی شروع می شوند. این الگوها متشکل از افکار و احساسات منفی یا ناکارآمد هستند که تکرار و تشریح شده اند و موانعی را برای دستیابی به اهداف و برآورده شدن نیازهای فرد ایجاد می کنند.

چند مورد از الگوهای نامناسب و منفی عبارت است از: «من اصلا فردی محبوبی نیستم»، «من همشه شکست می خورم»، «من اولویت کسی نیستم»، «برای کسی مهم نیستم»، «من کی می میرم»، «همسرم از من جدا می شود»، «من توانایی برآورده کردن آرزوهایم را ندارم»، «من اصلا آدم خوب نیستم»، «من خیلی بی مسئولیت هستم»، «من گناهکارم»، «همیشه من مقصرم» و…

با توجه به اینکه اکثر طرحواره ها در ابتدای زندگی (نوزادی یا کودکی) افراد شکل می گیرند؛ ولی این احتمال نیز وجود دارد که در سن بزرگسالی یک الگو در ذهن فرد ایجاد شود. سپس با استفاده از الگوهای نامناسب یا به علت رفتار اطرافیان، در وجود فرد نهادینه خواهد شد. 

در نهایت طرحواره درمانی برای اصلاح الگوهای رفتاری منفی و نادرست مطرح شده تا به افراد مختلف که دارای این نوع الگوهای رفتاری که موجب ناهنجاری های رفتاری اساسی می شوند، کمک کند و الگوهای رفتاری مثبت و مناسب جایگزین آنها شود. 

آشنایی با انواع طرحواره

طرحواره درمانی شامل سه مرحله است. نخستین مرحله شناسایی رفتاری است که در آن الگوهای رفتاری بررسی می شوند. به این صورت در جلسات اولیه با استفاده از پرسشنامه‌های مختلف، الگوهای نامناسب شناسایی خواهد شد. سپس با آگاهی از نوع الگوهای رفتاری و مرحله اصلاح الگویی شروع می شود که در آن به بیمار توضیح داده شده و دارای چه نوع طرحواره ای است. بعد به ویراهکارهایی ارائه خواهد شد که با توجه به آن باید کارهایی را انجام دهد تا بتواند طرحواره را اصلاح کند. سپس با همکاری و تلاش خود بیماری اصلاح الگوی انجام می شود و الگوهای مثبت و مناسب جایگزین آن خواهد شد. 

  • رها شدن یا ناپایداری (AB)

عدم ثبات و فردی مطمئن نبودن در این طرحواره بسیار است. به این صورت که شامل این احساس می شود که افراد نمی توانند به ارائه حمایت عاطفی، ارتباط، قدرت یا محافظت عملی ادامه دهند؛ زیرا از نظر عاطفی ناپایدار و غیرقابل پیش بینی هستند (مانند پرخاشگری ناخواسته همراه با عصبانیت شدید)، غیرقابل اعتماد یا به طور نامنظم حضور دارند.

  • بی اعتمادی یا سوءاستفاده (MA)

این توقع که دیگران صدمه بزنند، سوءاستفاده کنند، تحقیر کنند، تقلب کنند، دروغ بگویند، دستکاری کنند یا از آنها سوء استفاده کنند. معمولاً متضمن این تصور است که آسیب عمدی یا ناشی از سهل انگاری ناموجه و شدید است. ممکن است این حس را شامل شود که فرد همیشه در مقایسه با دیگران فریب خورده و احساس ناامنی همواره با او باشد.

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله روانشناسی رشد پیشنهاد می شود.الکگ

مشاوره درمانی نیلوفر آبی
  • محرومیت عاطفی (ED)

تصور اینکه از حمایت عاطفی به اندازه کافی برخوردار نیستند. به این صورت که همواره مورد بی توجهی و بی مهری قرار گرفتند و هیچ کسی نسبت به آن همدلی نداشته است. همچنین احساس می کنند که هیچ گوش شنوایی در هیچ برهه از زمان برای آنها وجود ندارد. این نوع افراد نمی توانند به کسی محبت داشته باشند و باور دارند که هیچ کسی از او راهنمایی نخواهد گرفت و مورد مشورت قرار نمی گیرند. 

  • نقص یا  شرم (DS) 

حس نقص در همه زمینه ها، آدمی خوبی نبودن و مورد علاقه دیگران نبودن و ارزش کافی نداشتن و همواره مورد حقارت یا تحقیر واقع شدن از جنبه های مهم این نوع طرحواره است یا اینکه اگر با دیگران ارتباط برقرار کند، برای دیگران دوست داشتنی نخواهد بود و مورد پذیرش نخواهند بود.

خودآگاهی، مقایسه و ناامنی در مقابل دیگران همراه با شرم وجود خواهد داشت، ممکن است این عیوب شخصی (مانند خودخواه بودن، پرخاشگری و عصبانت بدون دلیل) یا عیوب عمومی (مثل نداشتن ظاهر مطلوب و به نوعی هنجارشکن اجتماعی) باشند.

  • انزوای اجتماعی یا بیگانگی (SI)

احساس تنهایی بسیار زیاد، به صورتی که در هیچ زمینه نمی توان با دیگران ارتباط برقرار کرد و جزو هیچ گروهی از جامعه محسوب نشود.

  • وابستگی یا بی کفایتی (DI)

در این مورد افراد توانایی انجام کارهای روزمره به صورت صحیح و کامل بدون کمک بزرگ تر را ندارند یا به علت کاهش اعتماد به نفس تصور می‌کنند که نمی توانند این کار را انجام دهند. 

  • سندروم ابتلا به همه بیماری های غیرقابل درمان و حوادث عاطفی و اجتماعی فجیع (VH)

به محض شنیدن وجود هر بیماری در اطرافیان، ترس از ابتلا به آن بیماری در خود را داشتن، جزو خصوصیات بارز این نوع طرحواره است. برای مثال ترس از ایست قلبی، بیماری های غیرقابل درمان مانند ایدز، سرطان و هپاتیت و ترس از حوادثی عاطفی مانند شکست عشق و حوادثی اجتماعی مانند سقوط هواپیما یا زلزله در این طرحواره به شدت مشاهده می شود. 

درهم تنیدگی یا خودتوسعه نیافته (EM)

وابستگی بسیار شدید عاطفی به والدین یا یکی از افراد سرپرست و یا دیگر نزدیکان، در حدی که استقلال اجتماعی و فردی نخواهند داشت. به صورتی که در نبود آن شخص، قادر به ادامه زندگی نخواهد بود و زندگی برای او پوچ و بی معنا خواهد بود. 

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله موانع ازدواج جوانان پیشنهاد می شود.

طرح واره درمانی فردی نیلوفر آبی
  • شکست (FA)

در این نوع طرحواره فرد در تمام زمینه های زندگی مانند تحصیل، شغل و ازدواج شکست خورده و تصور خود نیز چیزی جز شکست نخواهد بود و خود را نسبت اطرافیان و همسالان خود فردی شکست خورده می داند. چنین فرد با ویژگی های ذکر شده، خود را فردی کند ذهن و بدون استعداد تلقی می کند که ریشه در کودکی او دارد. 

حق یا عظمت (ET)

اعتقاد به اینکه از افراد دیگر برتری دارد. این نوع رفتار به علت برخورداری فرد از امکانات بالا از کودکی تا دوران بزرگسالی است و اعتماد به نفس بالایی آن به علت القای برتری از سوی بزرگسالان به وی نشات می گیرد. برخی دیگر از افرادی که شامل این طرحواره هستند که باور دارند که همیشه نسبت به دیگران حق بیشتری دارند و توجهی به این خواسته که منطقی یا غیر منطقی است، توجهی ندارند و همواره می خواهند که تسلط امور در دست خود بگیرند. 

این نوع افراد بدون توجه به نیاز و خواسته های دیگران اعمال قدرت می کنند. 

  • خودکنترلی ناکافی یا خودانضباطی (IS)

در این نوع طرحواره فرد به شدت به خود سخت می گیرد و همواره در حال انکار دردهای خود است. همچنین دچار خود انظباطی و خود کنترلی شدید است. در زمان بروز مشکلات و حوادث نیز همواره خود را مقصر می دانند و بیش از حد به دیگران محبت می کند و در جهت جلب رضایت همگان تلاش بسیار دارد. 

  • تسلیم (SB)

تسلیم در برابر خواسته های دیگران و اجازه کنترل از سوی اطراف برای جلوگیری از عصبانت یا طردد شدن از سوی آن در این نوع طرحواره بسیار وجود دارد. به این صورت که تسلیم دو شکل متفاوت دارد.

 الف) نادیده گرفتن نیازها و خواسته های شخصی

ب) ابزار نکردن عواطف و خواسته های خود و سرکوب عصبانت و خشم فردی

در نهایت تسلیم بیش از حد منجر به بروز رفتارهای غیر معمول مانند مصرف مواد مخدر، نوشیدنی های الکلی، روان پریشی و ناآرامی می شود.

  • ایثار و از خودگذشتی بیش از حد (SS)

محبت بیشتر از حد و برآوردن تمام نیازهای اطرافیان بدون توجه به نیازهای خود، تنها برای کسب رضایت اطرافیان، یکی از مواردی که در این نوع طرحواره وجود دارد. این نوع افراد با این سعی در برطرف کردن نیازها دیگران دارند، بدون آنکه بدانند آنها هیچ ارزشی برای محبتشان قائل نیستند و آن را تنها وظیفه می دانند. گاهی این نوع رفتار به علت احساسات شدید فرد در هم نوع دوستی و ایجاد ارتباط با دیگران و نیاز به محبت بروز می‌کنند. 

افرادی که در این نوع طرحواره قرار می گیرند، اغلب آسیب پذیر و سرخورده می شوند و همواره ناراحت هستند که کسی به آنها توجهی ندارد. 

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله خودت را بشناس پیشنهاد می شود.

طرح واره درمانی زوجین نیلوفر آبی
  • تایید طلبی یا جلب توجه

انجام هر کاری به علت جلب توجه دیگران و تایید آنها، طرحواره ای است که از کودکی در نهان افراد قرار داده می شود. به این صورت که برای انجام هر کاری نیاز به تایید بزرگ تر ها دارند و در زمانی از سوی بزرگ تر مورد توجه قرار نمی گیرند، سرخورده خواهد شد. بنابراین این ویژگی در بزرگسالی همراه آنها خواهد بود. این نوع افراد همواره با افزایش منبع درآمد، موقعیت اجتماعی مناسب و موارد دیگر سعی در جلب توجه و تایید از سوی دیگران دارند و در اکثر اوقات رضایت شخصی از خود ندارند. 

  • منفی گرایی یا بدبینی مفرط (NP)

توجه و تمرکز دائمی بر موارد منفی مانند شکست در شغل و زندگی شخصی، مرگ، بیماری، طلاق، خیانت و عدم توجه به موارد مثبت زندگی جزو ویژگی های افراطی این طرحواره است. بر همین اساس افراد همواره از انجام کارهای مختلف هراس دارند؛ زیرا می پندارند که شکست می خورند و معمولا این اتفاق برای آنها می افتد و منجر به شکست می شود؛ زیرا آنها به این مورد باور دارند. 

  • بازداری عاطفی (EI)

در این طرحواره، افراد به علت عدم پذیرش از سوی اطرافیان یا کنترل خود از بروز احساساتشان جلوگیری می کنند. این احساسات می تواند از نوع منفی یا مثبت باشد. برخی از بازداری های عاطفی شامل موارد زیر می شود. 

1) کنترل عصبانیت و خشم

2)  کنترل هیجان های مثبت و منفی 

3) عدم ابراز احساسات مختلف با اطرافیان حتی در مواقع بحرانی

4) عدم توجه به احساسات و تصمیم گیری عاقلانه و منطقی به دور از هر گونه احساسات

  • استانداردهای افراطی یا بیش از حد بحرانی

استفاده از اصول و قوانین مشخص در تمام موقعیت های زندگی به صورت افراطی و آزار دهنده، از مشخصات اصلی این نوع طرحواره است. کمال گرایی و انجام تمام کارها به بهترین نحوه ممکن جزو خصوصیات افرادی است که افراطی گرایی بالایی در رعایت استاندارها دارند. زندگی با این نوع افراد بسیار سخت است و آنها با چنین رفتار افراطی به زندگی شخصی و مشترک خود به ویژه در موضوعاتی مانند سلامت، آرامش روانی، اعتماد به نفس و شغل خود آسیب جدی وارد می کنند.  

استانداردهای افراد افراطی عبارت است از:

1) تمرکز بر جزییات، انظباطی شخصی و فردی و محیط زندگی بالا، ایده آل گرا

2) پایبندی و اعتقادات بسیار محکم از لحاظ فرهنگی، اجتماعی و مذهبی

3) تعهد بسیار زیاد به کار و شغل و تلاش برای انجام آن بالاتر از حد توان

  • تنبیه (PU)

باور زیاد بر این مورد که برای هر اشتباهی باید مجازات در نظر گرفته شود. بنابراین در برابر هر گونه اشتباهی، واکنشی مانند عصبانت، پرخاشگری همراه با تنبیه برای خود یا دیگران را مجاز می دانند. این گونه افراد در هیچ زمینه به بخشش در هنگام بروز اشتباهات از سوی خود یا دیگران را شایسته نمی دانند که در مقابل این نوع رفتار، مهربانی و همدلی جای در دل آنها نخواهد داشت. 

با توجه به ارائه انواع طرحواره ها و آشنایی کامل شما کاربران گرامی با آنها، پیشنهاد می شود برای شناخت نوع طرحواره رفتاری خود و درمان آن، به مرکز خدمات روانشناسی نیلوفر آبی، تحت نظارت دکتر روانشناس خانم باقرزاده مراجعه کنید.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید از طریق لینک زیر با این مرکز در تماس باشید.

رشد هیجانی

رشد هیجانی چیست؟

روانشناسان در تعریف و تبیین هیجان1 از شیوه های مختلف یاری گرفته اند. در نتیجه دیدگاهی به نام رشد هیجانی، به وجود آمد. سروف در ۱۹۹۷، هیجان را واکنش های ذهنی به تجارب مربوط به تغییرات فیزیولوژیک و رفتاری تعریف کرده است.

به‌ نظر لیپر (۱۹۷۰) هیجان ها با ایجاد تغییرات فیزیولوژیک و رفتارهای سازمان یافته به فرد کمک می‌کنند تا وی بتواند در مواقع لازم به انجام واکنش‌های ضروری مبادرت ورزد.

اکثر این تعاریف زنجیره ای از چهار مولفه اساسی را بیان می کنند:

۱) محرک هایی که به بروز واکنش منجر می شود.

۲) احساسات، تجارب آگاهانه مثبت یا منفی که از آنها اطلاع می یابیم.

۳) انگیختگی فیزیولوژیایی که از ترشح هورمون ها توسط غدد داخلی حاصل می شود.

۴) پاسخ رفتاری به هیجان ها

به عبارتی هیجانات با هدایت و تنظیم رفتارها، نیازهای حفاظتی را برآورده می سازند.

تمامی انسان های بهنجار از توانایی احساس هیجانات برخوردارند، اما افراد از نظر تعداد موارد احساس یک هیجان به خصوص، از نظر رویدادهایی که آن را ایجاد می‌کنند و تظاهرات جسمانی مانند تغییر در ضربان قلب که بروز می دهند و از این نظر که در نتیجه آن هیجان چگونه عمل می کند، با هم تفاوت دارند. ممکن است کودکی به سادگی عصبانی شود؛ ولی دیگری چنین نباشد.

همچنین فرهنگ بر احساس افراد درباره یک موقعیت و ادراک آنها از هیجان هایشان تاثیرگذار است. برای مثال در برخی از فرهنگ های آسیایی2 که در آنها بر سازگاری اجتماعی تاکید می‌شود، ابراز خشونت و عصبانیت نکوهش شده و شرم و حیا اهمیت بسیاری دارد. 

در حالی که در فرهنگ اروپایی در اغلب موارد وضعیت برعکس است، به این معنا که با تاکید بر فرد گرایی3 ابراز  خویشتن4 ابراز وجود و عزت نفس تاکید می شود (اقتباس از کول، بروچی و تا مانگ ۲۰۰۲).

از آنجا که هیجان‌ها ماهیتی ذهنی دارند؛ اما مطالعه آنها دشوار است، پژوهشگران درباره تعداد هیجان های موجود، زمان بروز آنها، تعریف و انگیزه های آنها و حتی درباره ماهیت یک هیجان خاص اتفاق نظر ندارند.

خلاصه آنکه خزانه هیجانات اولیه، ماهیتی جهانشمول دارند؛ اما در نحوه ابراز آنها تفاوت های فردی و فرهنگی به چشم می خورد.

در این مقاله قصد داریم به تعریف انواع هیجان، عوامل ایجادکننده و علائم رفتاری هر هیجان و شیوه صحیح ابراز آنها و تاثیرات اجتماعی هر یک از آنها بپردازیم.

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله روانشناسی رشد چیست؟ پیشنهاد می شود.

هیجانات

کارکردهای هیجانی

هیجان ها در هدایت و تنظیم رفتار انسان کارکردهای محافظتی متعددی دارند.

۱) کارکرد هیجان در روابط اجتماعی:  بیان نیازها مقاصد تمایلات و اخذ پاسخ از طرف مقابل این کارکرد ارتباطی هسته اصلی رشد روابط اجتماعی را تشکیل می دهد و برای اطفالی که در برآوردن نیازهای اساسی خرده بزرگسال متکی هستند، اهمیت خاصی دارد.

2) کارکرد محافظتی و انطباقی: هیجان ها یی که مربوط به هیجان های مانند ترس (فرار از خطر)، خشم (انتقال پیام به دیگران که نشان می دهد مشکلی وجود دارد)، موجب  بسیج قوا و اعمال و رفتارهای خود مراقبتی فرد در مواقع ضروری است. این نوع هیجانات انطباقی، تضمین بقا هستند.

۳) علاقه و برانگیختگی: کارکرد سوم که به هیجان هایی چون علاقه و برانگیختگی تعلق دارد، این است که چنین هیجان هایی سبب بررسی و مکاشفه محیط اطراف و به تبع آن باعث یادگیری می شود که به نوبه خود سبب محافظت و تداوم زندگی فرد می گردد. 

لیپر (۱۹۷۰) برای تعریف هیجان از تعریف انگیزشی استفاده می کند.

4) تاثیر در رشد اجتماعی ـ اخلاقی: این کارکرد با آگاهی از خطا بودن و تجربه احساس گناه در موارد خدشه دار شدن «درستکاری» شکل می گیرد.

انواع هیجانات

هیجانات اصلی (اولیه)

این هیجانات کاملا ذاتی هستند و با ما به دنیا می آیند و جهانشمول هستند. برای بقای زندگی ما و مراقبت از خود لازم و ضروری هستند. اکمن (۱۹۷۲) معتقد است مردم در سراسر جهان از طریق بیان چهره ای شش هیجان اصلی شادی، اندوه، خشم، حیرت، نفرت و ترس را از یکدیگر تمیز می‌دهند.

ایزارد (۱۹۸۰- ۱۹۷۷) چهار مورد هیجانات اصلی شامل ترس، تعجب، خوشحالی و اندوه را  بیان می کند.در تحقیقات بعدی و به علت موفقیت محدود در افتراق هیجانات اصلی از طریق چهره، هیجانات اولیه به دو دسته درماندگی و رغبت طبقه بندی شدند.

لویس (۱۹۹۷) بر اساس یک  الگوی نظری  بیان می کند که کودکان اندکی پس از تولد نشانه هایی از رضایت خاطر، علاقه مندی و پریشانی را که بسیار مبهم هستند، بروز می دهند. بعد به شش هیجان واقعی تر مانند شادی، تعجب، غم، تنفر و در نهایت خشم و ترس دیده می شوند که قابلیت تمایز خواهند داشت. این نوع هیجانات در ۶ ماه نخست زندگی ظاهر می شود.

هیجانات پیچیده (ثانویه)

انسان در مراحل رشد در ارتباط با محیط، شرایط تربیتی و تجارب زندگی هیجانات دیگری را تجربه خواهد کرد که به آنها هیجانات ثانویه گفته می‌شود. همچنین به این فرایند رشد هیجاتی گفته می شود‌.

به نظر می رسد که ظهور و بروز این نوع هیجان ها به رسش مغز و رشد شناختی وابسته باشند. هیجانات پیچیده شامل دو طبقه  هیجان های خود هوشیار و خود ارزیابانه می شوند.

۱) هیجانات خود ـ هوشیار: این دسته از هیجانات پس از خود آگاهی شکل می گیرند. یعنی پس از رسیدن به درک و شناختی از اینکه هویتی مشخص دارد و از دنیای پیرامون خود جدا و متفاوت است (هیجاناتی مانند خجالت، همدلی، حسادت).

به نظر می رسد این هیجانات بین ۱۵ تا ۲۴ ماهگی و همزمان با دوره بازنمایی ذهنی پیاژه شکل می گیرند.

۲) هیجانات خود ـ ارزیابانه: به موازات کسب خود آگاهی (معیارها، قواعد و اهداف خود) و افزایش دانش طفل درباره معیارها و قواعد و اهداف مورد قبول جامعه، هیجان های خود ارزیابانه شکل می گیرد.

این تفکیک و شناخت در حدود ۳ سالگی ممکن می شود. در این سن به بعد طفل نتواند به ارزیابی اندیشه ها، برنامه ها، خواسته ها و رفتارهای خود با توجه به ارزش ها و باورهایی که از نظر جامعه مقبول است، بپردازد (هیجاناتی مانند غرور، شرم و گناه).

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله خودت را بشناس پیشنهاد می شود.

انواع هیجان

رشد هیجانی چیست؟

رشد هیجانی را می توان فرایندی نظامدار دانست که در آن هیجان های پیچیده از هیجان های ساده تر پدید می آیند.

لزوم و اهمیت شناخت هیجانات

این اهمیت از دو وجه قابلیت بررسی دارد.

الف) شناخت هیجانات خود

شناخت انواع هیجانات و توان تمایز بین آنها در خود به فرد در جهت خود مراقبتی، درخواست کمک از دیگران در زندگی اجتماعی، رفع نیازها و رسیدن به آرامش درونی کمک شایانی خواهد کرد‌. چه بسا که اگر فرد شناخت و درک درستی از هیجان و احساسی که در حال تجربه کردن آن است، نداشته باشد و از مهارت کافی برای ابراز و آشکار کردن آن برخوردار نباشد.‌ 

موجب ایجاد سوءتفاهم، تنش مضاعف، برطرف نشدن نیاز یا تحریف و انکار هیجان شده و همه اینها دست به دست هم داده تا اوضاع روانی و احوال دورنی او مخدوش و مخاطره آمیز شود.

ب) شناخت هیجانات در دیگری

از سویی اگر فرد شناخت درستی از هیجانات خود نداشته باشد، عدم توانایی شناخت و تفسیر صحیح هیجان ها و احساسات دیگران امری بدیهی خواهد بود. 

از آنجایی که انسان و هیجانات او بسیار پیچیده هستند و چه بسا افرادی که به هیجانات خود آگاه و مسلط هستند، قادر به درک کامل از هیجانات دیگران نباشند و نباید وجود این حقیقت را که افراد در همه موارد به تشخیص صحیح هیجان ها قادر نیستند، انکار کرد. 

این روند به معنی آن است که آنچه دیگران می گویند، فکر می کنند و انجام می دهند، ممکن است در معرض سوءبرداشت قرار گیرد. مطالعات نشان می دهند که توانایی بیان و تفسیر صحیح پاسخ ها در طی دوره کودکی  ایجاد و تقویت می شود ‌(استرایر۱۹۹۳).

کودکان و بزرگسالان رشد نیافته در توانایی خود برای تفسیر چگونگی احساس دیگران اغراق می کنند، ولی با افزایش سن، تقویت و آموزش مناسب  انتظار می رود که توانایی فرد برای شناخت هیجانات خود و دیگران و شیوه صحیح و صادقانه آنها و در نظر گرفتن بیش از یک واکنش هیجانی احتمالی از سوی دیگران، قدرت سازش افزایش یافته و احتمال سوءبرداشت و سوءتفاهم و عدم سازگاری کاهش یابد.

در ادامه به تعریف خشم، بیان مولفه ها، عوامل ایجادکننده، علائم رفتاری هر هیجان و شیوه صحیح ابراز آنها و تاثیرات اجتماعی آن بپردازیم.

خشم

 این هیجان احساسی درونی است که در واکنش با ناآرامی ایجاد می‌شود. در زندگی روزمره عوامل زیادی وجود دارد مانند بی عدالتی ها، ناکامی ها، تبعیض ها، آسیب رساندن ها که ما را خشمگین می کند.

مشکل وجود این هیجان در دورن ما نیست، بلکه مسئله اصلی شناخت این هیجان، نحوه ابراز و شیوه کنترل میزان بیش از حد آن است.

مؤلفه های های هیجان خشم

خشم دارای سه جز فیزیولوژیکی، شناختی و رفتاری است.

  • علائم خشم فیزیولوژیکی
  • بالا رفتن ضربان قلب
  • افزایش فشار خون
  • انرژی زیاد در دست ها
  • منقبض شدن عضلات بدن
  • و…

علائم خشم شناختی

  • اشتغال ذهنی به حرف یا رفتاری که موجب خشم فرد شده است.
  • مرور و تمرکز بر بی عدالتی و آسیب هایی که دیده است.
  • نشخوار ذهنی منفی، خودگویی های
  • متضاد و درگیر با خود

علائم خشم رفتاری

این علامت با اصطلاح پرخاشگری بیشتر شناخته می شود و با میل به حمله و آسیب دیده می شود.

این میل به سه  شکل کلامی و غیر کلامی و ترکیب هر دو (کلامی و غیرکلامی) اتفاق می افتد .

کلامی: مانند فحاشی، توهین، تحقیر و …

غیر کلامی: مانند دست درازی، برخورد فیزیکی به فرد یا به اشیا، پرتاب اشیا و…

هر سه این حالت ها هم معطوف به خود و هم معطوف به دیگری وجود دارد.

معطوف  به خود مانند (خود زنی یا فحاشی به خود)  معطوف به دیگری مانند (خشونت کلامی و غیرکلامی به اشخاص یا اشیا)

اگر این علائم را در خود می بینید یا کسی به شما هشدار داده که علائم خشم در شما غیرعادی و غیرمتعارف است، حتما برای متعادل و متعارف کردن آن به روانشناس مراجعه کنید؛ زیرا در بین چند هیجان اصلی، خشم هیجانی پر قدرت است و می تواند بسیار خطرناک و آسیب رسان باشد.

پاورقی

1- Emotions (Emotione)             

2- Social harmony

3- Self – expression

4- Self- assertion

برخی واژه های مربوط به هیجانات

شادی، غم، خشنودی، خشمگینی، آرام، هراسان، رنجیده، مغرور، مطمئن، مشتاق، مضطرب، تنهایی، امیدوار راحت، ناراحت، حسود، ناامید، بی علاقه، شیفته، بی حوصله، متعجب، عصبانی

برای آگاهی بیشتر مطالعه مقاله بیان صفات خود پیشنهاد می شود.

خندیدن

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

خودتان را پایین بیاورید

نه زمین را بکنید و نه آسمان را بالا ببرید؛ فقط خودتان را پایین بیاورید

نه زمین را بکنید و نه آسمان را بالا ببرید؛ فقط خودتان را پایین بیاورید

مدرسه‌ای دانش‌آموزان را با اتوبوس به اردو می‌برد.

در مسیر حرکت، اتوبوس به تونلی نزدیک شد که نرسیده به آن تابلویی با این مضمون دیده می‌شد: «حداکثر ارتفاع، سه متر»

ارتفاع اتوبوس هم سه متر بود ولی چون راننده قبلا این مسیر را آمده بود، با کمال اطمینان وارد تونل شد؛ اما سقف اتوبوس به سقف تونل کشیده شد و پس از برخاستنن صدایی وحشتناک در اواسط تونل توقف کرد.

پس از بررسی اوضاع، مشخص شد یک لایه آسفالت جدید روی جاده کشیده‌اند که باعث این اتفاق شده و همه به فکر چاره افتادند؛ یکی به کندن آسفالت فکر کرد و دیگری به کندن لایه‌ای از سقف تونل و …

اما هیچ کدام چاره‌ساز نبود تا اینکه پسربچه‌ای از اتوبوس، پیاده شد و گفت: «راه حل این مشکل را من می‌دانم!»

مدیر اردو با تعجب راه‌حل را از او خواست و پسربچه گفت: «باید باد لاستیک‌های اتوبوس را کم کنیم تا اتوبوس از این مسیر تنگ و باریک عبور کند.»

پس از این کار، اتوبوس از تونل عبور کرد.

گاهی زندگی ما مثل همین اتوبوس است و دنیا مثل آن تونل.

اگر می‌خواهیم از آن عبور کنیم، خالی کردن درون‌مان از هوای کبر و غرور و نفاق و حسادت، تنها راه حل است.

نه زمین را بکنید و نه آسمان را بالا ببرید؛ فقط خودتان را پایین بیاورید.

گاهی یک تلنگر کافی است …

 

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

کتاب سه شنبه‌ها با موری

کتاب “سه شنبه‌ها با موری”

کتاب سه شنبه‌ها با موری

کتابی فوق العاده که انعطاف‌پذیری روانی و باور نکردنی به انسان هدیه می‌دهد.

من سه بار این کتاب را خوانده‌ام و سه بار هم فیلمش را دیدم و هر بار کلی مطلب تازه‌، پیدا کردم و مطمئنم اگه فرصتی شد مشتاقانه می‌توانم باز هم کتابش را بخوانم.

از من بپذیرید، پشیمان نخواهید شد.

 

 

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

کتاب مانند مشاور است

کتاب مانند مشاور است

 کتاب مانند مشاور است

به نظر من کتاب همانند مشاور است. هیچ کتابی همه چیز را در خودش ندارد و کامل نیست، ولی از هر کتابی می‌توان اطلاعات و مطالب مفیدی استخراج کرد و صد البته که بعضی کتاب‌ها خیلی خیلی مفید هستند.

مثل:
ازدواج بدون شکست (دکتر گلاسر)

در جستجوی معنا (فرانکل)

زن بودن (تونی گرانت)

توجه: کتاب های آسمانی از این قاعده مستثنی هستن.

 

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

قانون ده دقیقه

قانون ده دقیقه

قانون ده دقیقه

افراد بسیاری با این مشکل روبرو هستن، از گفته خودم پشیمان شدم، کاش زود قضاوت نمی‌کردم، کاش آن طور رفتار نمی‌کردم، ای وای چکار کنم؟ دلش رو شکوندم؟ حالا چطوری جبران کنم؟ لازم نبود اونقدر عصبانی بشم و …

پیشنهادم برایتان این است:

تو هر شرایط سخت و نامناسبی که قرار گرفتید، قبل از هر عکس العملی

✔️ به اندازه ده ثانیه تا ده دقیقه، صبر کنید، تامل کنید، و فکر کنید.
✔️ هیچ وقت سریع و بلافاصله عکس‌العمل نشون ندید.
✔️ نگران نباشید، برای هر تنبیه و توبیخی دیر نمیشه !!

توی این فاصله زمانی چه باید کرد؟؟

۱) به دلایل دیگر احتمالی رفتار فرد مقابل فکر کنید.

به اولین دلیلی که به ذهنتون می‌رسد، اعتماد نکنید، به گزینه‌های دیگری هم فکر کنید.

چرا اون حرف رو زد؟ چرا فلان رفتار رو نشون داد؟ خب دیگه چه دلیلی می‌تونه وجود داشته باشه؟ و سوالاتی از این قبیل …

۲) در این فاصله به عواقب رفتار خودتون فکر کنید؟

اتفاقات جبران ناپذیر و تاثیری که بر شخصیت و احساس درونی خودتون خواهد گذاشت. (یعنی کمی به آینده بروید و از چند لحظه بعد، به رفتار خودتان نگاه کنید.)

 

تکنیک چند ثانیه تا چند دقیقه (ده ثانیه طلایی)، یکی از بهترین راهکارهای مقابله با پرخاشگری محسوب می‌شود.

 

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

آزمایش روانشناختی

آزمایش روانشناختی

آزمایش روانشناختی

بياييد با هم يک آزمايش انجام بدهيم تا ببينيد چطور طرز فکر اغلب ما از پيش برنامه ريزي شده است و در نتيجه می‌تواند در نگرش و برداشت ما از زندگي اثر بگذارد.

لطفاً به اطرافيان به مدت ۳۰ ثانيه خوب نگاه کنيد و هر چه رنگ سبز مي‌بينيد را به خاطر بسپاريد.

حالا چشم‌هايتان را ببنديد و چند ثانيه بعد باز کنيد و جمله بعدي را بخوانيد …. چشم‌هايتان باز است؟ مي‌خواهم خواهش کنم بدون اينکه سرتان را از روي متن برداريد دوباره چشم‌هايتان را ببندید و سعي کنيد هر چند رنگ آبي در اطرافتان هست را به خاطر بياوريد. لطفاً شروع کنيد. سي ثانيه وقت داريد.

بعد از آن چشم‌هايتان را باز کنيد و ادامه مطلب را بخوانيد… کار مشکلي بود نه؟ حالا به اطرافتان نگاه کنيد؛ کلي رنگ آبي مي‌بينيد که اصلاً نتوانسته بوديد به خاطر بياوريد! شايد بگوييد ((قبول نيست شما گفتيد رنگ سبز و ما هم رنگ سبز را به خاطر سپرديم!)) اما آيا مي‌دانيد چرا با اينکه اين همه رنگ آبي در اطرافتان بود نتوانستيد آن‌ها را به خاطر بياوريد؟ به همين دليل ساده که در ابتداي آزمايش، من از شما خواستم رنگ‌هاي سبز را انتخاب کنيد و به خاطر بسپاريد!

بايد بدانيد که مغز شما مثل يک دوربين فيلم برداري نيست که هر چه در ميدان ديدش قرار گرفت ثبت کند برعکس بسيار انتخابگرانه عمل مي‌کند.

مغز شما سبز ها را انتخاب کرد و به خاطر سپرده وقتي از او خواستيم آبي‌ها را به خاطر بياورد چيزي به ياد نياورده (خيلي کم به ياد آورد) چون اصلاً آبي‌ها را نديده بود!

اين آزمايش نکته مهمي را به ما ياد مي‌دهد: ما تنها چيزهايي را در اطرافمان مي‌بينيم که خودمان مي‌خواهيم و (لطفاً انگشت سبابه‌تان را دو طرف سرتان بگذاريد) اينجا در مغز ما تعريف يا برنامه‌ريزي شده است در دنيا هم خوبي هست و بدی، هم خوشي هست و هم ناخوشي، هم بد هست هم خوب، هم زيبا هست هم زشت، همه چيز هست!

اما ما مغزمان را عادت داده‌ايم که از ميان آن‌ها به انتخابگري دست بزند!

به ياد بياوريم که به خاطر ابتلا به آرتروز فکري، يعني خشک شدن مغزمان، انتخاب‌هاي کودکانه‌اي داريم. يعني همان که در کودکي به ما ياد داده‌اند و با جملات تلقيني برنامه ريزي شده‌ايم.

لطفا چند جمله تلقینی و برنامه ریزی شده در مغزتان را با من به اشتراک بگذارید.

اقتباس از نوشته های یک روانشناس

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

ذهن آرام

حل مشکلات، نیازمند یک ذهن آرام است

حل مشکلات با ذهن آرام

کشاورزى ساعت گران‌بهایش را در انبار علوفه گم کرد. هرچه جستجو کرد، آن را نيافت.

از چند کودک کمک خواست و گفت هر کس آن را پيدا کند جايزه می‌گيرد؛ کودکان گشتند اما ساعت پيدا نشد.

تا اینکه پسرکى به تنهايى درون انبار رفت و بعد از مدتى به همراه ساعت از انبار خارج شد.

کشاورز متحير از او پرسيد چگونه موفق شدى؟

کودک گفت: من کار زيادى نکردم، فقط آرام روى زمين نشستم و در سکوت کامل گوش دادم تا صداى تيک تاک ساعت را شنيدم. به سمتش حرکت کردم و آن را يافتم.

حل مشکلات، نیازمند یک ذهن آرام است…

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

دید کل نگر

دید کل نگر

دید کل نگر

در تجربه کاری، بارها مراجعینی داشتم، دید بسیار منفی و کاملا ناراضی از زندگی خود داشته‌اند؛ خسته، ناامید، بی‌انرژی، به تنگ آمده، مایوس و با احساس پوچی و یاس از شرایط زندگی !!!

وقتی وارد مرحله ارزیابی و بررسی تاریخچه زندگی فردی و مشترک آن‌ها شده‌ام، می‌بینم انصافا، جریان زندگی پربار و موفقی را طی کرده اند. مسیر درست و با سرعت مناسبی هم داشته‌اند.

سوالی پیش می‌آید، پس چرا اینقدر ناراضی هستند و به اصطلاح نق و غر می‌زنند؟ شکوه و شکایت دارند، همسرشان را باز خواست می‌کنند او را توبیخ و سرکوفت زده و زندگی را به خود و همسر تلخ و زهر مار می‌کنند؟

(باور کنید گاهی تحمل چنین مراجعی برای یک جلسه طاقت فرسا می‌شود، چه برسد به روزها و ماها زندگی در کنار هم)

دلایل مختلفی می‌توان برای این سوال بیان کرد، ولی در حد اجمال و خاص عرض می‌کنم که «گذشته از آن که ممکن است، کیفیت زندگی آن‌ها مناسب نبوده، و یا با اهداف آن‌ها همخوانی نداشته است (که درمان خاصی را می‌طلبد)، یکی دیگر از دلایل می‌تواند، عدم دید کل نگر آن‌ها باشد.

در واقع این افراد فقط یک جزء موضوع را ملاک قضاوت قرار داده و قدرت برآیند گرفتن از کل زندگی را ندارند، به همین دلیل مدام آه و ناله می‌کنند. (این وضعیت متاسفانه در خانم‌ها بیشتر دیده می‌شود)
در این مورد خاص، توصیه می‌کنم که جریان کل زندگی رو ملاک رضایت یا نارضایتی قرار دهند و مثلاً ملاک فقط فلان اخلاق غیرمتعارف همسر نباشد، در واقع اگه تک بعدی به موضوعات نگاه نکنند، اکثرا نه تنها ناراضی نمی‌شوند بلکه شکر گذار هم خواهند بود.

 

فرمول و تمرینی برای رسیدن به این منطق : یک ویژگی خوب (و)(+) یک ویژگی نامناسب.

مثال:

همسرم مرد زحمت کشی هست و تن صداش هم بلنده دیگه

بجای :

همسرم دلسوزه‌ها ولی تن صداش بلنده و رو اعصابمه.

می‌بینید.

تکنیک و به جای ولی

در جمله اول ویژگی همسر تفکیک نشده و با هم دیده می‌شود، در جمله دوم دو ویژگی جدا شده و تک تک دیده می‌شوند.

 

برای تکمیل مطلب، لطفا به فیلم زیر دقت کنید.

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.

اصلاح الگوی رفتاری

اصلاح الگوی رفتاری

اصلاح الگوی رفتاری

٣- قانون رنگین کمان

بارها شده به علت خستگی و یا به اصطلاح سر رفتن حوصله، توان تمرکز داشتن و یا به پایان رساندن فعالیتی را نداشتیم.

این قانون خیلی شفاف و صریح می‌گوید، می‌باید رفتارها و فعالیت‌های روزانه را تنوع ببخشید، دقیقا مثل رنگین کمان، دقت کردید رنگ‌های مختلف کنار هم چیده شده و در کل یک مفهوم یا مطلب را می‌رساند و روی آن یک اسم می‌گذاریم (رنگین کمان).

مثل کار منزل. شامل: جاروکردن، آشپزی، مرتب کردن، آب دادن به گلدان‌ها، پاک کردن گرد و خاک و ….

لزومی ندارد اول یکی را انجام دهیم بعد برویم سراغ دیگری. مثلا کمی آشپزی، بعد مرتب کردن، دوباره آماده کردن دسر، بعد خاکروبی، بعد برنامه تلویزیونی، مطالعه، مرتب کردن توی کمد …

می بینید، خرد خرد کردن فعالیت‌های یک روز و متناوب انجام دادن آن می‌تواند انرژی فعالی رو ایجاد کند.

یا هنگام درس خواندن، لازم نیست یکی دو ساعت فقط یک درس را مطالعه کرد، می‌شود برای هر نیم ساعت موضوع مطالعه رو عوض کرد با فاصله ده دقیقه استراحت سراغ درس دیگر رفت.

 

٢- قانون اولین و آخرین بار

 مروری به گذشته داشته باشید، چیزی را به یاد می‌آورید که آرزوی دیدن و یا تجربه‌ی دوباره آن‌ را داشته باشید.

مثل حضور در یک مکان بسیار زیبا یا حس کردن دوباره یک خاطره و یا دیدن یک عزیز (حالتی که با خود بگویید ای کاش یک بار دیگر همچین فرصتی داشتم، ای کاش می‌شد یک بار دیگه …..)

چند بار همچین ای کاش ای کاشی داشته‌اید؟

البته کاملا طبیعی است که هر کدام از ما چنین حالاتی را تجربه کرده‌ایم.

می‌خواهم فقط آن حال را به یاد بیاورید حالا در انجام کار یا مطالعه یا هر تصمیمی، کافیست فکر کنید برای اولین یا آخرین بار است که چنین فرصتی دارید و ممکن است هیچ وقت دیگر همچین شرایطی را نداشته باشید؛ این یک احتمال تلخ  ولی واقعی است، پس باید فرصت‌ها و داشته‌هایمان را غنیمت شماریم.

وقتی فرزندتان را دور و بر خودتان می‌بینید و یا وقتی او را به آغوش می‌گیرید، به یاد داشته باشید که این لحظه‌ها دیگر تکرار نمی‌شوند و این فرصت‌ها خیلی سریع‌تر از آنچه فکر می‌کنید می‌گذرد و برای همیشه تمام می‌شود.

این شرایط را برای هر حالتی مد نظر داشته باشید و مرتب به آن فکر کنید که این فعالیت برای من شاید آخرین بار است که اتفاق می‌افتد؛ پس قدر آن‌ را بدانید و از نهایت انرژی‌تان برای درست انجام دادن آن استفاده کنید.

برای انواع آزمون‌ها (کنکور یا مجوز کار یا ….)، برای مطالعه، برای مهمانداری، سفر رفتن، دیدن فرزند، دیدن مادر، دیدن پدر، خواهر یا برادر و همسر و یا حتی سپری کردن این ایام سخت کرونایی.

یک تکلیف و تمرین:

امتحان کنید همین الان به کسی که در نزدیک شماست نگاه کنید (متاهل‌ها لطفا به صورت همسرتان نگاه کنید) آنطور که انگار برای اولین بار است ایشان را دیده‌اید و یا شاید آخرین بار است که به چهره آن‌ها نگاه می‌کنید، خوب نگاه کنید و دقیق به جزئیات صورتشان توجه کنید، طوریکه  تعجب کند و بپرسد: “چیزی شده؟!”

می‌بینید با این نوع نگاه (اولین و آخرین بار) چقدر تمرکزتان زیاد می‌شود.

حالا بسم‌ا…. برای همه فعالیت‌ها این تمرین را داشته باشید.

 

١- قانون رفتار کودکانه (کنجکاوانه)

برای افزایش تمرکز و توان یادآوری، مثل کودکان رفتار کنید؛ کنجکاو و فعال باشید و فعالیت‌ها را عین کودکان فعالانه انجام دهید.  

کودکی را مجسم کنید که به او کادو یا جعبه در بسته‌ای داده‌اید، چه می‌کند؟ با چه سرعتی کادو را باز می‌کند؟ آیا می‌توانید او را منصرف کنید؟ چه ذوق و شوقی برای پاسخ به سوالات ذهنش دارد؟

این رفتار بچه‌ها آموختنیست.

در یادگیری یک مهارت، در خوانده یک کتاب، در انجام یک کار، در سفر به یک جا، در شروع یک رابطه و …

باید کنجکاو بود؛ کنجکاوانه در پی چیزها، مطالب و هیجانات ناب بود..

سعی کنید در هر موردی دنبال یک اتفاق جدید باشید و کنجکاوانه دنبال یک پیام جدید که در آن فعالیت پنهان شده، باشید.

مرتب به خودتان بگید که: چی میخواد به من بگه؟ چه درسی میخواد به من بده؟

حتی اگر اتفاق تکراری بوده و یا کتابیست که قبلا خوانده‌اید …

حالا دوباره از این منظر به آن نگاه کنید.

با این دید مشتاقانه، تمرکز افزایش پیدا می‌کند.

چتری امن برای خانواده

مرکز مشاوره و روانشناسی نیلوفر آبی با دارا بودن مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور با مدیریت سرکار خانم دکتر خدیجه سادات باقرزاده تاسیس شده است. کلینیک نیلوفرآبی با دارا بودن جمعی از مشاوران خبره، اساتید دانشگاه و درمانگران مفتخر است در خدمت شما عزیزان باشد.

لازم به ذکر است که کلیه خدمات این مجموعه توسط متخصصان دوره دیده در زمینه‌های مختلف روانشناسی عرضه می‌شود.

همچنین به استحضار می‌رساند در مرکز مشاوره نیلوفر آبی به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانشناسی، روانپزشکی، کودک و نوجوان و بزرگسال به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی می‌شود.

نیلوفر آبی، همراه شماست تا یک زندگی ایده‌آل داشته باشید.